به گزارش ایران کشت به نقل از ایرنا : توسعه شیلات و صادرات محصولات شیلاتی باید در سیاست گذاری های کشور مورد توجه قرار گیرد و توسعه بازارهای صادراتی، به ویژه در حوزه محصولات با ارزش افزوده بالا مانند ماهیان خاویاری، می تواند ظرفیت مهمی برای حضور محصولات ایرانی در بازارهای بین المللی و منطقه ای ایجاد کند.
هانی پندآموز، معاون هماهنگی، برنامه ریزی، فنی و نظارت دبیرخانه توسعه اقتصاد دریامحور در جریان بازدید از مرکز پرورش ماهیان خاویاری در روستای آبکنار بندر انزلی اظهار کرد: پرورش ماهیان خاویاری یکی از ظرفیت های قابل توسعه استان است و با توجه به صرفه اقتصادی این صنعت، لازم است بخش خصوصی حضور بیشتری در این حوزه داشته باشد.
وی افزود: مدیرکل شیلات گیلان نیز در زمینه توسعه ظرفیت های ماهیان خاویاری فعال است و این موضوع می تواند یکی از محورهای توسعه شیلات استان باشد.
پندآموز با اشاره به ضرورت توسعه صادرات شیلات گفت: باید موانع پیش روی فعالان این حوزه برطرف شود تا شیلات بتواند با قدرت بیشتری به بازارهای منطقه ای و صادراتی توجه کند و سبد صادراتی کشور در این بخش توسعه یابد.
وی همچنین بر ضرورت توجه به گونه های بومی در برنامه های آبزی پروری تاکید کرد و افزود: ماهی آزاد یکی از گونه هایی است که با وجود دشواری و هزینه بالاتر پرورش، در صورت دستیابی به فناوری مناسب می تواند به یک ظرفیت اقتصادی تبدیل شود.
معاون دبیرخانه توسعه اقتصاد دریامحور ادامه داد: پژوهش های جدید در زمینه پرورش ماهی آزاد می تواند نتایج متفاوتی به همراه داشته باشد و لازم است این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی با اشاره به پرورش گونه هایی مانند کولی و شاه کولی اظهار کرد: ارزش اقتصادی و قابلیت پرورش این گونه ها نیز باید مورد بررسی قرار گیرد و می توان با انجام طرح های پژوهشی، ظرفیت آنها را برای توسعه آبزی پروری ارزیابی کرد.
پندآموز افزود: اگر فناوری پرورش ماهی آزاد در دریای خزر به نقطه قابل اتکایی برسد، این گونه می تواند بازار قابل توجهی در جهان داشته باشد؛ از این رو تمرکز بر گونه های بومی باید بخشی از برنامه توسعه آبزی پروری باشد.
وی اضافه کرد: اگر مجموعه های مختلف یکدیگر را تقویت کنند، توسعه آبزی پروری و ایجاد زنجیره ارزش در این بخش با سرعت بیشتری پیش خواهد رفت و باید از ظرفیت بخش خصوصی برای تکمیل زنجیره تولید، فرآوری و بازار استفاده کرد.
ماهیان بومی در مسیر توسعه پایدار شیلات
اصغر محمدزاداصل، رئیس کارگروه منابع زیستی برنامه ملی توسعه اقتصاد دریامحور با تاکید بر اهمیت ماهیان بومی گفت: شیلات استان باید فهرست ماهیان بومی را بر اساس دستیابی به دانش فنی بیوتکنیک اولویت بندی و اعلام کند تا مسیر توسعه هدفمند و علمی هموار شود.
وی پذیرش ریسک تحقیق و توسعه را ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تولید ماهیان بومی در مزارع دانست و افزود: طرح های پایلوت با مشارکت فعال شرکت های فناور و بخش خصوصی پیش خواهد رفت و زمینه ساز تحول در آبزی پروری کشور خواهد شد.
محمدزاداصل با اشاره به ظرفیت های پرورش در قفس تاکید کرد: این روش نیازمند مطالعات تخصصی، پایش دقیق مزرعه، رعایت کامل الزامات امنیت زیستی و به کارگیری فناوری های هوشمند است تا بهره وری و پایداری به بالاترین سطح برسد.
وی از آغاز مطالعات استفاده از قفس در اعماق ۵۰ تا ۶۰ متری دریا خبر داد و گفت: متخصصان ماهی آزاد، اکولوژی و حوزه های مرتبط ظرفیت اجرای طرح پایلوت را بررسی می کنند تا این پروژه با بالاترین استانداردها عملیاتی شود.
رئیس کارگروه منابع زیستی با معرفی ماهی آزاد به عنوان گونه بومی ارزشمند ایران اظهار کرد: توسعه فناوری پرورش این گونه در قفس می تواند ظرفیت قابل توجهی در بازارهای جهانی ایجاد کند و سهم ایران را در تجارت بین المللی آبزیان به طور چشمگیری افزایش دهد.
محمدزاداصل در پایان ایجاد زنجیره کامل تولید گونه های بومی را ضرورتی راهبردی دانست و افزود: بر اساس مطالعات زیست فنی و اقتصادی، گونه های اولویت دار مشخص می شوند و بخش خصوصی در حلقه های کلیدی مانند تولید بچه ماهی، نرسری، پرورش و بازار مشارکت فعال خواهد داشت تا ارزش افزوده این حوزه به حداکثر برسد.
تغییر الگوی آبزی پروری در گیلان با تاکید بر گونه های بومی
علی اصغر داداش پور، مدیرکل شیلات گیلان نیز با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد در سرمایه گذاری های جدید حوزه آبزی پروری اظهار کرد: با توجه به محدودیت منابع آبی و کاهش ذخایر دریایی، توسعه پرورش ماهیان خاویاری، استفاده از ظرفیت های ساحلی و پرورش گونه های بومی و اقتصادی باید در اولویت قرار گیرد.
وی گفت: حدود ۹۰ درصد تولیدات آبزیان استان در بخش آبزی پروری آب های داخلی و ساحلی تامین می شود و سهم صید از دریا حدود ۱۰ درصد است؛ بنابراین برای تحقق اهداف تولیدات آبزیان براساس برنامه هفتم توسعه، نمی توان در توسعه تولیدات شیلاتی صرفا بر صید دریایی تکیه کرد.
داداش پور افزود: باید از ظرفیت های موجود سرزمینی گیلان حداکثر استفاده را داشته باشیم، چرا که با وجود محدودیت زمین در گیلان، واحدهای آبزی پروری استان از مقیاس های کوچک و حتی خانگی تا واحدهای بزرگ تر را شامل می شود و می توان با افزایش بهره وری، تولید بیشتری از این ظرفیت ها به دست آورد.
مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به وضعیت منابع آبی استان اظهار کرد: گیلان با وجود آنکه پرباران ترین استان کشور است، در بخش کشاورزی از جمله آبزی پروری عمدتا به منابع آبی حوزه های آبریز و آبخیز بالادست سد سفیدرود وابسته است.
وی افزود: نگرانی درباره منابع آب مورد نیاز آبزی پروری برای پرورش ماهیان گرمابی که حدود ۸۰ درصد تولیدات آبزیان گیلان را شامل می شود و بخش عظیمی از این آب از طریق سد سفیدرود تامین می شود، در سال های آینده رو به فزونی بوده و باید در برنامه ریزی های بخش آبزی پروری نیز مورد توجه قرار گیرد.
داداش پور ادامه داد: در شرایط کنونی باید به سمت آبزی پروری هایی حرکت کنیم که براساس مزیت های نسبی سرزمین گیلان با دانش و فناوری نوین انجام می شوند و ارزش افزوده اقتصادی بالاتری ایجاد می کنند.
وی با اشاره به ظرفیت پرورش ماهیان خاویاری در استان تصریح کرد: برای سرمایه گذاری های جدید باید نگاه متفاوتی داشته باشیم و توسعه مزارع خاویاری و شهرک های شیلاتی در سواحل گیلان را با جدیت بیشتری دنبال کنیم.
داداش پور افزود: در حال حاضر حدود ۱۲ مزرعه پرورش ماهیان خاویاری ساحلی در گیلان فعال است اما عرصه های ساحلی استان ظرفیت بیشتری برای توسعه این زیربخش دارد.
وی ضمن تشکر از رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان از پیشنهاد ایجاد ردیف بودجه برای توسعه زیرساخت های پرورش ماهیان خاویاری در سواحل گفت: امیدواریم در ساختار بودجه سال ۱۴۰۶، توسعه زیرساخت های پرورش ماهیان خاویاری در سواحل، کارسازی و مسیر توسعه هدفمند را آغاز کنیم.
مدیرکل شیلات گیلان همچنین با توجه به درخواست های متقاضیان جدید برای سرمایه گذاری در زمینه پرورش ماهیان خاویاری، خواستار اختصاص بیشتر عرصه های ساحلی به سرمایه گذاران از طریق اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان شد و اظهار کرد: سرمایه گذاران واقعی برای ورود به این حوزه وجود دارند و بسیاری از آنها به تسهیلات نیز نیاز ندارند و درخواست اصلی آنها در اختیار قرار گرفتن عرصه مناسب برای سرمایه گذاری است.
وی ایجاد زنجیره ارزش را از دیگر اولویت های شیلات گیلان عنوان کرد و افزود: در حال حاضر زنجیره کامل ارزش آبزیان به صورت یکپارچه و تحت مدیریت واحد در استان وجود ندارد و باید از تامین نهاده ها، تولید تا فرآوری و عرضه محصول به بازار را به صورت یک زنجیره دنبال کنیم.
داداش پور با تاکید بر ضرورت تنوع بخشی به محصولات آبزیان گفت: افزایش سرانه مصرف، نیازمند تنوع بخشی به محصولات، توسعه غذاهای آماده طبخ و فرآوری شده و ایجاد بازار مناسب برای تولیدات آبزیان است.
وی بر توسعه پرورش گونه های بومی نیز تاکید کرد و گفت: باید از پرورش گونه های غیربومی مانند کپور ماهیان چینی که ارزش اقتصادی پایین تری دارند به سراغ گونه های بومی با ارزش اقتصادی بالاتری مانند شاه کولی، سیاه کولی، سوف، سس، سیم و بسیاری از گونه های دیگر برویم.
مدیرکل شیلات گیلان اضافه کرد: در سال جاری بالغ بر ۱۵ گونه از آبزیان بومی گیلان در سه مرکز بازسازی ذخایر آبزیان وابسته به اداره کل شیلات گیلان تکثیر و در منابع آبی استان رهاسازی شده اند؛ ضمن اینکه ایجاد بانک ژن مولدین و مولدسازی گونه های بومی مورد اشاره از اولویت های اداره کل شیلات گیلان است که در مراکز سه گانه انجام شده است.
با توجه به ظرفیت های مطرح شده برای گونه های بومی و توسعه آبزی پروری در گیلان، نظر شما درباره اولویت های این بخش چیست؟
