به گزارش ایران کشت به نقل از خبرگزاری مهر : خراسان رضوی برای عبور از خشکسالی و حفظ امنیت غذایی، به توسعه کشاورزی هوشمند، سامانه های نوین آبیاری و مدیریت دقیق مصرف خوراک و انرژی در بخش های تولیدی نیاز دارد. این موضوع در اظهارات مدیران و کارشناسان بخش کشاورزی، طیور و آبزی پروری استان مورد تاکید قرار گرفته است.
مهران حیاتی، مدیر طیور سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به ساختار هزینه های تولید در مرغداری ها اظهار کرد: خوراک حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد هزینه های جاری مرغداری ها را تشکیل می دهد و انرژی شامل برق و سوخت نیز از هزینه های اصلی این واحدهاست. به گفته وی، مدیریت صحیح این دو بخش علاوه بر افزایش سودآوری، به تولید محصول یکنواخت و سالم تر کمک می کند.
مدیریت خوراک و انرژی در مرغداری ها
حیاتی، دستیابی به بهترین ضریب تبدیل خوراک یا FCR را یکی از اهداف اصلی مدیریت هزینه در مرغداری ها دانست و گفت جلوگیری از ضایعات فیزیکی خوراک، نخستین گام در این مسیر است. تنظیم ارتفاع دان خوری متناسب با رشد جوجه، استفاده از سینی های مناسب و جلوگیری از ریخت و پاش خوراک از جمله راهکارهای مورد اشاره وی بود.
وی کیفیت خوراک و پلت سازی را نیز از عوامل موثر بر کاهش اتلاف دان عنوان کرد و افزود: خوراک پلت نسبت به خوراک آردی اتلاف کمتری دارد و می تواند ضریب تبدیل را بهبود دهد. همچنین کیفیت آسیاب و میکسر برای جلوگیری از تفکیک اجزای خوراک توسط مرغ اهمیت دارد.
مدیر طیور سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی همچنین بر مدیریت بیماری های گوارشی، اجرای برنامه دقیق واکسیناسیون، استفاده از پروبیوتیک ها و تنظیم جیره متناسب با سن پرنده تاکید کرد. به گفته وی، مدیریت دمای سالن نیز مستقیما بر میزان مصرف خوراک و وزن گیری مرغ اثر می گذارد.
حیاتی درباره مصرف برق در مرغداری ها اظهار کرد که فن های تهویه، سامانه های گرمایشی و سرمایشی و روشنایی از بزرگترین مصرف کنندگان انرژی الکتریکی هستند. وی استفاده از ترموستات های هوشمند و سنسورهای رطوبت برای کنترل فن ها را ضروری دانست.
به گفته وی، جایگزینی لامپ های رشته ای یا فلورسنت با سامانه های روشنایی LED مخصوص مرغداری می تواند مصرف برق را ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش دهد. عایق بندی دیواره ها و سقف سالن، سرویس دوره ای تجهیزات، روغن کاری و شست و شوی پره های فن ها و اجرای برنامه منظم نوردهی نیز از دیگر راهکارهای کاهش مصرف انرژی عنوان شد.
۵۲ درصد اراضی مستعد خراسان رضوی به سامانه های نوین آبیاری مجهز شد
محمد قیصری، مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به توسعه سامانه های نوین آبیاری در استان اظهار کرد: اجرای این سامانه ها با استقبال کشاورزان در حال انجام است و افزایش اعتبارات می تواند روند تجهیز اراضی را سرعت دهد.
وی افزود: اجرای سامانه های نوین آبیاری در خراسان رضوی از اوایل دهه هفتاد آغاز شده و تاکنون بیش از ۲۰۵ هزار هکتار از اراضی مستعد استان زیر پوشش این طرح ها قرار گرفته است. بر اساس مطالعات انجام شده، حدود ۳۹۰ هزار هکتار از اراضی استان با توجه به کیفیت آب و زمین مستعد اجرای این سامانه ها هستند و در حال حاضر حدود ۵۲ درصد این اراضی مجهز شده اند.
قیصری کمبود اعتبارات را علت اصلی کندی روند توسعه این سامانه ها عنوان کرد و گفت در سال ۱۴۰۴، میزان اجرای سامانه های نوین آبیاری در استان ۵ هزار و ۶۰۴ هکتار بوده است. وی افزود اجرای طرح ها در سال جاری نیز با توجه به تخصیص اعتبارات مصوب ادامه دارد.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی مدیریت منابع آب، ارتقای بهره وری و کیفیت محصولات، حفاظت از خاک و بستر محیط زیست و بهره وری اقتصادی و تسهیل مدیریتی را از مهم ترین مزایای سامانه های نوین آبیاری برشمرد.
به گفته قیصری، این سامانه ها با کاهش هدررفت ناشی از تبخیر و نفوذ بی رویه آب، امکان کنترل زمان و میزان آبیاری و رساندن آب به ریشه گیاه را فراهم می کنند. همچنین امکان ترکیب کودهای محلول با جریان آب، کاهش بیماری های قارچی و باکتریایی، جلوگیری از فرسایش خاک و کاهش شوری اراضی از دیگر مزایای این روش هاست.
وی همچنین قابلیت اتوماسیون و پایش از راه دور و امکان استفاده از این سامانه ها در زمین های شیب دار و ناهموار را از دیگر مزایای آن عنوان کرد.
خوراک؛ گلوگاه اصلی هزینه در مزارع پرورش ماهی
علی قناد، محقق مرکز تحقیقات و آموزش جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با اشاره به محدودیت منابع آبی استان گفت: افزایش بهره وری در آبزی پروری ضروری است و مدیریت انرژی می تواند با راهکارهای اجرایی به کاهش هزینه ها کمک کند.
وی مدیریت تغذیه را یکی از مهم ترین محورهای صرفه جویی در مزارع پرورش ماهی دانست و اظهار کرد: خوراک گران ترین بخش تولید است و بهبود ضریب تبدیل خوراک یا FCR می تواند با استفاده از خوراک باکیفیت و پروتئین مناسب، مقدار خوراک مورد نیاز برای تولید وزن بیشتر ماهی را کاهش دهد.
قناد افزود تغذیه باید بر اساس نیاز ماهی انجام شود و استفاده از دستگاه های خودکار یا روش های مشاهده ای می تواند از اضافه دادن خوراک جلوگیری کند. به گفته وی، خوراک باقی مانده در کف استخر علاوه بر ایجاد هزینه، موجب آلودگی محیط پرورش می شود.
وی زمان بندی تغذیه، مدیریت کیفیت آب و کنترل مصرف انرژی را از دیگر عوامل موثر بر بهره وری دانست و استفاده از سیستم های هوشمند برای روشن و خاموش کردن هواده ها بر اساس سطح اکسیژن را در کاهش مصرف برق موثر عنوان کرد.
این محقق همچنین استفاده از نانوحباب سازها، عایق بندی مخازن، مدیریت جریان آب و بازچرخانی آب در سیستم های بسته را از راهکارهای کاهش مصرف انرژی و هزینه های پمپاژ و جابه جایی آب برشمرد.
قناد رعایت اصول زیست امنیتی، پایش مداوم پارامترهای کیفی آب و کنترل تراکم استخرها را نیز ضروری دانست. به گفته وی، نوسانات آمونیاک، نیتریت و pH می تواند موجب استرس ماهی، کاهش اشتها و هدررفت خوراک شود و تراکم بیش از حد نیز خطر بیماری و کاهش سرعت رشد را افزایش می دهد.
وی بر ثبت دقیق میزان خوراک، تلفات و وزن گیری های دوره ای تاکید کرد و گفت داده های دقیق می تواند زمینه تصمیم گیری به موقع را فراهم کند. استفاده از سنسورها، سامانه های پایشی و هوش مصنوعی نیز از دیگر فناوری هایی است که به گفته قناد می تواند در مسیر تولید پایدار و کم هزینه مورد استفاده قرار گیرد.
توسعه سامانه های نوین آبیاری و استفاده از فناوری های هوشمند در مرغداری ها و مزارع آبزی پروری، در این گزارش به عنوان محورهای مدیریت منابع و کاهش هزینه های تولید در خراسان رضوی مطرح شده است. شما چه تجربه ای از استفاده از فناوری های هوشمند در کشاورزی، دام و طیور یا آبزی پروری دارید؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
